Alfa Yayınları, 1. Basım, İstanbul, 2001

ÖĞRENEN ORGANİZASYONLAR

İÇİNDEKİLER

I. BÖLÜM

YÖNETİM VE ORGANİZASYON TEORİLERİNİN EVRİMİ

1. YÖNETİM DÜŞÜNCESİNDEKİ ÇAĞDAŞ GELİŞMELER

1.1. Globalleşme

1.2. Yok Edici Rekabet Ortamı

1.3. Bilgi Toplumuna Geçiş

1.4. Yönetimde Mükemmellik Anlayışı

1.5. Toplam Kalite Felsefesi

1.6. Katılımcılık Anlayışının Gelişimi

1.7. Kaizen: Sürekli İyileştirme Anlayışının Yaygınlaşması

2. ORGANİZASYON TEORİLERİNİN EVRİMİ VE YÖNETİM DÜŞÜNCESİNİN İNSANA BAKIŞ AÇISI

2.1. Klasik Organizasyon Teorisi: Mekanik Örgüt Yapıları ve Ekonomik-Rasyonel İnsan Modeli

2.2. Neo-klasik Organizasyon Teorisi ve Sosyal Örgüt Yapıları

2.2.1. Endüstriyel Hümanizm: Sosyal İnsanın Doğuşu

2.2.2. Davranış Okulu ve Kendini Gerçekleştiren - Olgun İnsan Modeli

2.3. Modern Organizasyon Teorisi ve Açık Sistemler Olarak Organik Örgüt Yapıları

2.3.1. Çevresine Uyum Sağlayan-Yaşayan Organizasyonlar

2.3.2. Psikolojik-Karmaşık İnsan

2.4. 1980 Sonrası Gelişmeler

2.4.1. Rekabet Unsuru Olarak İnsan

II. BÖLÜM

ÖRGÜTSEL ÖĞRENME FELSEFESİ

1. YÖNETSEL ETKİNLİK ARACI OLARAK ÖĞRENME

1.1. Öğrenme Kavramının Tanımı

1.2. Öğrenme Teorileri

1.2.1. Klasik Koşullama

1.2.2. Operant (Edimsel-Araçsal) Koşullama

1.2.3. Sosyal-Bilişsel Teori

1.3. Öğrenme Seviyeleri: Bireysel Öğrenmeden Örgütsel Öğrenmeye

1.3.1. Bireysel Öğrenme

1.3.2. Grup Dinamiği ve Takım Halinde Öğrenme

1.3.3. Örgüt Çapında Öğrenme: Örgütsel Öğrenme

1.4. Değişim ve Sürekli Gelişmede Öğrenmenin Önemi

2. REKABET EDEBİLİRLİLİKTE YENİ BİR ARAYIŞ: ÖRGÜTSEL ÖĞRENME

2.1. Örgütsel Öğrenmenin Gelişimi

2.1.1. Örgütsel Öğrenme Yaklaşımı: Tanım ve Temel Felsefe

2.1.2. Örgütsel Öğrenmenin Tarihsel Gelişimi

2.2. Örgütsel Öğrenmenin Stratejik Önemi

3. ÖRGÜTSEL ÖĞRENMENİN TEMEL UNSURLARI

3.1. Örgütsel Öğrenme Çeşitleri

3.1.1. Tek Etaplı Öğrenme (Single-loop Learning) - Uyum Sağlayıcı Öğrenme (Adaptive Learning)

3.1.2. Çift Etaplı (Döngülü) Öğrenme (Double-loop Learning)

3.1.3. Öğrenmeyi Öğrenme

3.2. Örgütlerin Öğrenme Biçimleri

3.2.1. Geçmişten ve Hatalardan Öğrenmek

3.2.2. Müşterilerden Öğrenmek

3.2.3. Başkalarından Öğrenmek (Kıyaslama-Benchmarking)

3.2.4. Birlikte Öğrenmeyi Öğrenmek

3.3. Örgütsel Öğrenme Süreci

3.3.1. Bilginin Yaratılması

3.3.2. Bilginin Örgüt Bazında Yayılması

3.3.3. Bilginin İçselleştirilmesi

3.3.4. İçselleşen Bilginin Kullanılması

4. ÖRGÜTSEL ÖĞRENMENİN GELİŞTİRİLMESİ

4.1. Örgütsel Öğrenmeyi Geliştiren Faktörler

4.1.1. Paylaşılan Vizyon

4.1.2. Örgüt Kültürü

4.1.3. Esneklik Sağlayacak Strateji

4.1.4. Çevresel Faktörler

4.1.5. Organizasyon Yapısı

4.1.6. Teknolojinin Önemi

4.1.7. Örgütsel Hafıza ve Örgütün Unutma Yeteneğinin Önemi

4.2. Örgütsel Öğrenmeyi Engelleyen Faktörler

III. BÖLÜM

ÖĞRENEN ORGANİZASYONLAR

1. ÖĞRENEN ORGANİZASYONLARIN DOĞUŞU VE TEMEL UNSURLARI

1.1. Öğrenen Organizasyonların Doğuşu

1.2. Öğrenen Organizasyon Kavramı

1.3. Öğrenen Organizasyonların Temel Yetenekleri

1.3.1. Sistematik Problem Çözme

1.3.2. Deney Yapma ve Yeni Yaklaşımları Deneme

1.3.3. Geçmişe Ait Tecrübelerden Öğrenme

1.3.4. Başkalarından Öğrenme

1.3.5. Bilgi Yaratma ve Bilgi Paylaşımı

1.3.6. Sinerji Yaratma

1.3.7. Sürekli İyileştirme

1.4. Öğrenen Organizasyonların Disiplinleri

1.4.1. Kişisel Yetkinlik Disiplini

1.4.2. Zihinsel Modeller Disiplini

1.4.3. Paylaşılan Vizyon Disiplini

1.4.4. Takım Halinde Öğrenme Disiplini

1.4.5. Sistem Düşüncesi Disiplini

2. ÖĞRENEN ORGANİZASYONLARIN ÖZELLİKLERİ

2.1. Strateji ile İlgili Özellikler

2.1.1. Strateji Belirlemede Öğrenme Yaklaşımı

2.1.2. Katılımcı Politika Oluşturma

2.2. Yapısal Özellikler

2.2.1. Öğrenmeyi Destekleyen Örgüt Yapısı

2.2.2. Bilgi Paylaşımı

2.2.3. İç Müşteri Kavramı

2.2.4. Ödüllendirme Sistemi

2.2.5. Örgüt Kültürü

2.2.6. Etkin İnsan Kaynakları Yaklaşımı

2.2.7. Eğitim

2.3. Dış Çevre ile İlgili Özellikler

2.3.1. Sınır Çalışanları: Çevresel Ajanlar

2.3.2. İşletmelerarası Öğrenme

3. ÖĞRENEN ORGANİZASYONLARDA ÇALIŞANLARIN ÖZELLİKLERİ

3.1. Açıklık ve Katılım

3.2. Sistem Düşüncesini Benimseme

3.3. Yaratıcılık

3.4. Kişisel Etkinlik

3.5. Empati

4. ÖĞRENEN ORGANİZASYONLARDA LİDERLİK

4.1. Öğrenmeye Gönüllü Bir Ortam Yaratmak

4.2. Etki Yaratacak Fikirler Oluşturmaya Çalışmak

4.3. Etkili Fikirlerin Yayılmasını ve Genelleşmesini Sağlamak

5. ÖĞRENEN ORGANİZASYONLARDA ÖĞRENME SÜRECİ

5.1. Öğrenme Merdiveni

5.1.1. Umursamama

5.1.2. Bilinçlenme

5.1.3. Anlama

5.1.4. Bağlılık

5.1.5. Harekete Geçme - Eylem

5.1.6. Düşünme ve Yansıtma

5.2. Öğrenme Sürecinde Liderin Rolü

5.2.1. Çalışanları Araştırmaya Yöneltmek

5.2.2. Paylaşılan Bir Vizyon ve Sahiplenme Duygusu Yaratmak

5.2.3. Destekleyici-Kolaylaştırıcı Olmak

5.2.4. Engelleri Ortadan Kaldırmak

6. ÖĞRENEN ORGANİZASYONLAR İÇİN MODEL ÖNERİSİ

6.1. Strateji ve Politikaların Yayılımı Süreci

6.2. Öğrenme İhtiyaçlarının Belirlenmesi

6.3. Öğrenme Destek Sistemi

6.4. Gelişmelerin Gözden Geçirilmesi

SONUÇ VE ÖNERİLER